30 Ekim 2010 Cumartesi

Kapıyı çalınca sardunya


Henüz zamanı, şimdi alınan petunya da, sardunya da yerine de alışınca, bir aya kalmaz çiçeklenir. Petunyanın kokusu, sardunyanın coşkusu bir balkonu güzelleştirmeye birebir. Hem zahmetsiz hem üç kuruşa…

Bahar geldi, geçiyor… Alerji, polen, anti-histaminik, şiş, sulu gözler mevsimi. Bunlardan yine ve yine şikayet ettiğim bir gün, babaannem baş ucuma bir fesleğen iliştirdi. Burnumu çekip, gözlerimi ovuşturup sordum: “Bu beni hasta etmez mi?”

Sesinin teskin edici tonuyla, “Fesleğen sivrisinekleri uzaklaştırır, seni ısırmalarını engeller, hem sesini duymaz, hem öldürmek zorunda kalmazsın” dedi. O yılın sonbaharı ki, Ankara’nın ısırıcı soğuklarına gebeydi o kış, babaannem, bu kez balkonda her şeyiyle tuhaf başka bir çiçek büyüttü. Sarının güneşe en yakın tonunda, üzerinde ele batmayacak dikenleri olan, aşağıya doğru uzayan tuhaf bir çiçek. Adı: Kantaron. Büyüdüğüne emin olduktan sonra, koparıp dalından, zeytinyağı içine yatırarak uyumaya bıraktı onu. İkisi karıştı, kaynaştı… Ortaya, yıllar sonra “kudret narı” diye adını defaten duyacağım karışım çıktı. Babaannem kışın iyice soğuyan günlerinde, o zamanın en popüler dikiş iğnesi kutularına sahip kremi Nivea’yla yetinmedi, onu da sürdü soğuktan kuruyan ellerine.

Çiçek meylimizin mecrası budur. Ya baharda moruyla insanı delirten, Ankara’nın çorak baharlarını mora boyayan leylaklar? Ya nazsız hanımelleri?

İlk geldiğim yıl genişçe balkonunum yaz boyu boynunun bükük kalmasına gönlüm razı olmuştu. Telaşlı bir yıldı. Sonbahara girerken, balkonlardan taşan kasımpatıları, kışa girerken siklamenleri görünce ilk tepki küçük bir çığlık. Kar yağan bir gün, gidip siklamenlerden birinin yaprağına tırnağımı geçiriverdim. Meraktan, gerçek mi diye. Gerçekti. Bahar geldi, ben Mısır Çarşısı’nın kalabalığına.

Şimdi, “seralarda bir su parasına iki fide alırsın” diyenleri duyuyorum. Seralarda bir su parasına iki fide alırım, ama Yeni Camiye karşı, çay da içemem, Mısır Çarşısı’nda meraklı turist misali lokum da yiyemem, çiçeklerle beraber sülün izleme zevkim de olamaz. Mekanımız Mısır Çarşısı’dır. Oraya müptelayız biz.

Mısır Çarşısı’nın hemen alt duvarlarına dizilen çiçekçilere çeşitlerinin gelmesi bu yıl Mart’ın sonuna rastladı. Şimdilerde yolu düşenleri de üzmeyecek miktarda çiçek hâlâ sergilerde. Üstelik hevesi geçenler yüzünden ucuzladı da. Bu aralar, cam güzeli, küpe, petunya, kadife, vapur dumanı, begonvil, aslan ağzı, papatya, karanfil bulmak mümkün. Tabii, yalnız bunlar değil, baharı sonundan yakalamak isteyenler ve daha geniş yeri olanlar için güller, hanımelleri, yaseminler, filbahriler de satılıyor. Ben Mart sonu geldiğinde, çoktan büyük alışveriş merkezlerindeki marketlerden birinden dayanmamış petunya ve sakız sardunyalarımı almıştım. Martın soğuğu çıkarmayan ilk 15 günü beni endişelendirse de, sarmaşık petunya, gayet cevval bir botaniğimiz. Soğukları geçirmekle kalmadı, Mayıs’a kendini saksılardan, pencerelerden atarak girdi. Patlıcangillerden olan petunya, havada karada, güneşte, ılıkta yaşayan, yerini severse coştukça coşan, akşamları banyo yapmaktan hoşlanan, banyo diyorum, çünkü yaprağıyla çiçeğiyle yıkanmayı seviyor, anlayışlı bir çiçek. En güzel özelliği, rüzgarda iç buran tazelikte bir koku saçması. Rivayete göre morları kokuyormuş. Ben denedim hepsi kokuyor. Üstelik bu yıl katmerlileri çıktı. İster katmerli, ister sarmaşık, ister düz renk, ister ebruli, balkonlara ilk tavsiye edeceğim çiçekler listesinde ilk beşte. Kuruyan, olmadan yer darlığından solan çiçeklerini arada bir nazikçe koparmak onun daha da coşmasına neden oluyor. Boy konusunda alabildiğine uzamayı seven çiçeğin kırılmasını önlemek için küçük çıtalara kurdele desteği bir çözüm.

Petunyanın ömrü Marttan, Eylül’e, mevsim cömertse Ekim’e varıyor. Ama sonra yerinden sökmek, boş kalan saksıları ya dinlendirmeye, ya yeni çiçeklerle şenlenmeye bırakmak gerekiyor.

Oysa sardunya öyle mi? Geçen yıl balkonumun ilk gözdesi olan sardunyalar bu yıl yerde kalan kara rağmen bana mısın demedi, yaza erişmeyi başardı. Şubat sonu, Mart başında iyice kestiğim, neredeyse bir daldan ibaret bıraktığım sardunya, serpildi büyüdü, güneş önündeki sergide yerini aldı. Burada küçük bir not, sardunyaları aslında Mart ortasında budamak daha iyi sonuç almayı sağlıyormuş. Ben elimi çabuk tuttum. Sardunyalarımın daha serpilmesini engellemiş oldum. Kesilen odunsu dalların yeniden suda filizlendirilerek toprağa dikilmesiyle yeni sardunyalar da elde ediyorsunuz. Yeni sakız sardunyalarla arzı endam etmede. Sakız sardunyaların Mart başında aldığım küçük fideleriyse, ilk tomurcuklarını verdi. Sarmaşık özelliğine istinaden, kendini saksıdan aşağıya doğru saldı. Renklerini bilmeden almayı tercih ettiğim için henüz renklerini bilmiyorum. Ama ne renk bilelim derseniz, Mısır Çarşısı’nda satılan çiçeksiz sardunyaların altında renkleri de yazıyordu.

Sardunya iyidir. Az suyla da yaşar, her gün su verirseniz “Bu da ne” demez. Nazsızdır petunya gibi. Hamarattır, sararan yaprağını zamanı gelince kendi atar, sizi yormaz. Üstelik biraz da eskidir, eskidendir. Oldum bittim var gibidir. Onu bir paragrafla geçiştirmek hiç olmaz… Mevzusu gelecek haftaya kalsın…

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder