Zamanlar mı yoksa insanlar mı değişiyor? Bir devre adını veren, soğanlarına servet ödenen lalenin saltanatı biteli yüzyıllar oldu. Yeniden İstanbul Belediyesi'nin eliyle bu eski dost toprağına kavuşturulmasa, lale bir devrin ismi olarak belli belirsiz, erişilmez bir çiçek olarak kalacaktı…
Şimdilerde çiçekler devirlere isim vermekten çok uzak olsa da, bu dünyada çiçeklerin isimleriyle anılan zamanlar da var. İngiltere'de 1455'ten 1485'e kadar sürüp adına da Güller Savaşı denen iç savaş mesela… Dünyayı kasıp kavuran 1968'in çocuklarına "Çiçek" dedirten dönem mesela…
Fakat bir dönem var ki, o döneme adını veren çiçek, aynı zamanda dönemin öznesi. Osmanlı Devleti'nin 1718'le 1730 arasındaki dönemini kapsayan Lale Devri… Devir dünyada bir çiçeğin saltanatına sahne olan tek devir belki de…
Ama kuğu gibi uzayıp giden boynu, incecik ve zarif çiçeği ve envai çeşit renkleriyle lale bir devre ismini vermeyi fazlasıyla hak eden bir çiçek gerçekten…Her yıl Mart-Nisan arasında çiçek açan lalenin balkonunuzda olmasını sağlamak için doğru ekim zamanı aslında Kasım'la Aralık arası… Lale ekim devrini bir iki hafta geçtiysek de ılık giden havalar bu gecikmeyi hoş görür türden…
Şu anda bütün yapı marketlerde ve Mısır Çarşısı gibi tohum satan yerlerde rastlayabileceğiniz lale soğanları yüzyıllar öncesinde satıldığı gibi kese kese altına satılmıyor elbette. Tanesi 500 ile 1 milyon arasında değişen soğanların on-on beş tanesini bir araya getiren poşetli hallerini 5 ile 10 milyon arasında edinmek mümkün…Soğanların üzerinde ne renk çıkacakları da yazıyor üstelik.
Dikmeden önce serin ve rutubetsiz yerde saklamanız gereken soğanları aldıktan sonra kök veren yerleri toprağın üzerine gelecek şekilde dikmelisiniz. Toprağın çok dibine değil, çiçek çıkacak yerin dört-beş santim altına gelecek şekilde dikmeniz yeterli. Lale dondan ve kardan etkilenmediği için toprağını ayrıca korumanıza gerek yok. Balkonunuzda unutacağınız soğanlar mart ayından itibaren boy göstermeye başlayacak. Bu kadar basit…
Lale bir ömürlük çiçek değil, çiçeklerin bitmesinin ardından uçlarından kestiğiniz soğanları bir sonraki seneye ekmek için saklayabilirsiniz. Nazlı görünümüne karşın çok dayanıklı ve zahmetsiz bir çiçek lale…
Atalar sözünün dediği gibi, geçmiş zaman olur hayali cihan değer, ebrulardan minyatürlere kadar suretini veren lalenin devri yüzyıllar öncesinde kaldı. Ama bir zamanın yaşayışına, inceliklerine, insanların güzel şeyleri anlamaya vakitlerinin olduğu dönemlere işaret etmesinin hatrına bile, lale için biraz zahmete değer hem…
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder